In de zaak Tatlav baseert het EHRM zich op het feit dat het gecontesteerd boek eerst gedurende jaren ongehinderd verspreid is en pas aanleiding is geweest tot vervolging na een klacht van één persoon.

Hieruit leidt het Europees Hof af dat er geen dwingende sociale behoefte is om het verspreiden van het boek in te perken, de reden die ingeroepen werd om deze uitzondering op de vrije meningsuiting te rechtvaardigen.

Het Hof benadrukt ook nog dat een dergelijke veroordeling een verkillend effect zou hebben op de vrije meningsuiting en het publieke debat.

In de zaak Plon/Frankrijk vond het EHRM belangrijk dat de inhoud van het gecontesteerde boek reeds een ruime verspreiding had gekend, o.a. via Internet en de verkoop van 40.000 exemplaren.

Met deze benadering sluit het Hof aan bij eerdere rechtspraak, waarin toepassing werd gemaakt van het principe dat de noodzakelijkheid van een overheidsinmenging in de expressievrijheid door verloop van tijd kan afnemen.

De boeken van Jozef Rulof – vanaf het moment dat ze in de eerste helft van vorige eeuw hun eerste druk beleefden – zijn noch in België noch in Nederland of elders in de wereld ooit verboden geweest.

Maar in 2003 kwam er één (burgerlijke) partij die zou moeten zorgen voor de dwingende sociale behoefte van de afgelopen 70 jaren?

Ook het Hof van Beroep te Antwerpen is zich in onze zaak blijkbaar bewust van deze belangrijke afweging (zie infra).

In de zaak Erbakan/Turkije verwijst het EHRM bij het vaststellen van een schending van art. 10 niet alleen naar de lange tijd die verlopen is tussen de feiten en het instellen van de strafvervolging maar ook naar het feit dat er geen aanwijzingen zijn dat de gewraakte meningsuitingen effectief een ‘actueel en imminent’ gevaar inhouden voor de samenleving.

De honderden getuigenissen van lezers van de boeken van Jozef Rulof tonen aan dat het verspreiden en lezen van deze boeken een ‘actueel en imminent’ gevaar oplevert dat de lezers zich aangespoord voelen om (het anders-zijn van) hun medemens te respecteren, te begrijpen en lief te hebben, en dat de lezers aan zichzelf gaan werken om een liefdevoller mens te worden.