---

In de Belgische rechtszaak tegen Stichting De Eeuw van Christus werd een ‘vals citaat’ gebruikt, dat niet voorkomt in de boeken van Jozef Rulof. De aanklagers hadden dat zogenaamde citaat in elkaar gezet om de inhoud van de boeken in een kwaad daglicht te stellen. Ze hebben jaren volgehouden dat dit citaat precies met die woorden in een boek van Rulof stond. Zodra we dit citaat zagen, wisten we dat de aanklagers logen, omdat we alle boeken van Jozef Rulof meerdere malen gelezen hadden. Daarom vroegen we de rechters om de exacte plaats van dit citaat op te vragen. Toen de rechters hen herhaaldelijk expliciet vroegen aan te geven waar dan precies, moesten de aanklagers uiteindelijk toegeven dat het zogenaamde citaat verzonnen was.

Dit voorval toonde aan dat het belangrijk is om onmiddellijk en met zekerheid te kunnen zeggen of een bepaalde formulering wel of niet in de boeken van Jozef Rulof staat. Om dit te realiseren is het nodig om alle boeken te digitaliseren en de gedigitaliseerde tekst in een database te plaatsen, zodat het zoeken hierin snel en met zekerheid kan gebeuren.

Zodra we geconfronteerd werden met het valse citaat, zijn we begonnen met dit omvangrijke project. De eerste stap was het scannen van alle bladzijden van alle boeken die als brontekst gelden. Uit die scans werden door tekstherkenningssoftware alle woorden uitgehaald. Omdat de computer hierin niet perfect is, werden daarna alle teksten nauwkeurig vergeleken met de scans om de scanfouten te corrigeren en andere problemen bij het interpreteren van de tekst op te lossen.

Als tweede stap werden alle teksten in een database ingebracht, waarin bovendien alle vertalingen per zin gekoppeld werden aan de bronteksten. Hierdoor konden vanuit die database niet alleen alle volgende digitale én papieren uitgaven geproduceerd worden, maar kon die database ook gebruikt worden voor het snelle en zekere opzoeken van citaten.

Door dit opzoeken ook mogelijk te maken via een website werd Stichting De Eeuw van Christus het zekere referentiepunt voor de oorspronkelijkheid van de teksten uit de boeken van Jozef Rulof. Door het toevoegen van alle letterlijk uitgetypte teksten van de lezingen en Vraag en Antwoord avonden werd dit referentiepunt uitgebreid tot het hele werk van Rulof.

Via onze website zijn de scans van alle bronteksten beschikbaar. Ze kunnen pagina na pagina doorgebladerd worden, waardoor het mogelijk is om een oorspronkelijke druk van een boek of manuscript online te lezen. Daarnaast is het ook mogelijk om de huidige druk van een boek online te lezen.

Als men op een bepaald moment wil weten hoe die ene zin of die passage die men aan het lezen is, in de eerste druk staat, dan kan men dat opvragen met één druk op de knop. Men selecteert eerst in de huidige druk een zin of passage die men wil opvragen, klikt vervolgens op de optie ‘Brontekst’ en ‘Deze zin’, en de website laat de overeenkomstige zin van de eerste druk zien. Hieronder ziet u een voorbeeld voor de tweede zin uit het gedicht ‘Liefde’ in het begin van het boek ‘Een Blik in het Hiernamaals’.

klik hier voor de pagina met het gedicht Liefde

Het resultaat ziet u hieronder.

Doordat beide drukken onder elkaar staan kan men eenvoudig vergelijken en de verschillen of gelijkenissen vaststellen. Die wijzigingen worden ook apart weergegeven op de volgende regel van het overzicht. En daaronder ziet men de vertalingen van die zin die in de database staan.

De opgevraagde tekst uit de eerste druk is het resultaat van een tekstherkenning die op de oorspronkelijke scans is toegepast. Tijdens die tekstherkenning kunnen foutjes ingeslopen zijn, omdat het computerprogramma dat de tekstherkenning doet niet foutloos werkt. Daarom zijn we in deze functionaliteit nog een stap verder gegaan. Wanneer men een zin of passage geselecteerd heeft en op de knop Scan klikt, komt de eerste-druk-scan naar voren van de oorspronkelijke bladzijde waarin die geselecteerde passage stond.

Het screenshot dat hieronder is weergegeven toont de overeenkomstige scan. Op onze website kan je daarna doorgaan met online lezen, of de scans van de eerste druk pagina na pagina doorbladeren en lezen.

Toen de stichting in 1998 besloot om zich voor de huidige druk van de boeken van Jozef Rulof te baseren op de eerste druk of de brontekst van dat boek, bracht dat veel werk met zich mee. De eerste druk van bijvoorbeeld ‘Een Blik in het Hiernamaals’ is in het Oudnederlands. Dat is voor de meeste hedendaagse lezers niet te lezen zonder veel aandacht te geven aan de oude Nederlandse schrijfwijze. Hierdoor gaat veel aandacht naar de schrijfwijze, aandacht die dan niet meer beschikbaar is om de inhoud van de tekst in gevoel op te nemen. De uitdaging voor de stichting bestond er dus in om een tekst te publiceren die én zo dicht mogelijk bij de bron blijft én prettig leesbaar is voor de hedendaagse lezer. ‘Leesbaarheid’ wordt dan gedefinieerd als het ‘ongedwongen en ongestoord met gevoel kunnen verbinden met de inhoud van de tekst’.

Om dit optimaal evenwicht te bereiken, was het belangrijk een overzicht te houden over alle wijzigingen die aangebracht zouden worden ten opzichte van de brontekst. Bovendien wilden we niet alleen al die wijzigingen overzichtelijk in kaart brengen, maar ze ook digitaal beschikbaar maken voor elke geïnteresseerde lezer. Daarvoor ontwikkelden we een complex computerprogramma, dat alle wijzigingen ten opzichte van de brontekst zo automatisch mogelijk kon herkennen en categoriseren.

Dit leidde tot 15 categorieën van wijzigingen, die u hiernaast kunt bekijken en op onze website rulof.nl kunt terugvinden via de link ‘Overzicht per categorie’ onderaan de webpagina

Garantie brontekst.

Bij elke categorie werd gekeken hoeveel aanpassingen noodzakelijk waren om te komen tot een optimale leesbaarheid mét behoud van de inhoud van de brontekst. De hoeveelheid wijzigingen werd hierbij met terughoudendheid toegepast, om ‘zo veel mogelijk’ brontekst te behouden. Het gaat erom dat de lezer ‘in voeling met de bron’ kan lezen, zonder gestoord te worden door een ongebruikelijk woordbeeld.

De volgende uitdaging voor de stichting was het transparant maken van alle wijzigingen. Hiermee bedoelen we dat de lezer bij elke zin kan opvragen welke specifieke wijzigingen ten opzichte van de brontekst zijn aangebracht, en dat ook kan controleren aan de hand van de brontekst. Dankzij internet hebben we als stichting dit kunnen realiseren in 2014.

De volledige transparantie is bereikt in de vorm van de volgende digitale mogelijkheden:

1. In het ‘Overzicht per categorie’ kunt u zien welke en hoeveel categorische wijzigingen zijn aangebracht in alle 27 boeken samen. Door te klikken op een specifieke categorie kunt u zien hoeveel wijzigingen van die categorie per boek zijn aangebracht. Door te klikken op een boek kunt u dan zien om welke specifieke wijzigingen het gaat in dat boek. Door te klikken op een specifieke wijziging ziet u de zin(nen) waar de wijziging in is aangebracht. Zo kunt u in de afbeelding onderaan zien dat er 5941 wijzigingen in ‘Een Blik in het Hiernamaals’ kunnen toegeschreven worden aan de categorie ‘tweeklank’. Hieronder ziet u dat dit in 1212 gevallen gaat om de wijziging van ‘zoo’ in ‘zo’.

Door te klikken op een specifieke wijziging ziet u de zin(nen) waar de wijziging in is aangebracht:

2. Het ‘Overzicht per boek’ geeft een andere toegang tot een globaal overzicht van alle wijzigingen. U ziet het totaal aantal wijzigingen per boek, over alle categorieën samen. Door te klikken op een boek kunt u alle wijzigingen in dat boek nalopen, over alle categorieën samen. Ook hier kunt u doorklikken naar de zin waar een specifieke wijziging in voorkomt. U opent het overzicht door op onze website rulof.nl te klikken op de link ‘Overzicht per boek’ onderaan de webpagina

Garantie brontekst.

3. Wanneer u online in een boek aan het lezen bent, kunt u van elke zin de wijzigingen van de brontekst opvragen. Dit is hierboven behandeld onder ‘Tekst uit eerste druk opvragen’ en ‘Scans van eerste druk opvragen’.

Door al deze digitale mogelijkheden is in 2014 voor het eerst sinds het verschijnen van herdrukken de brontekst van elk boek én alle wijzigingen volledig transparant en raadpleegbaar gemaakt. Met ‘brontekst’ bedoelen we de tekst die het meest oorspronkelijk is. Voor 14 boeken is dat de eerste of de tweede druk. Voor 8 boeken zijn dat de geluidsopnames. Voor 5 boeken is dat het manuscript.

Voor meer informatie over de brontekst en de relatie tussen de brontekst en de huidige versie van de boeken van Jozef Rulof verwijzen we naar

https://rulof.nl/Garantie-Brontekst.html

Aan het begin van die pagina vindt u ons uitgangspunt: De stichting staat garant voor de oorspronkelijkheid van de tekst van de boeken van Jozef Rulof die u via de stichting verkrijgt. Dit geldt zowel voor de papieren boeken als voor de digitale versies. De stichting garandeert dat de tekst uit deze boeken gebaseerd is op de brontekst.