---

Het onderstaande filmpje werd gemaakt door een bezoeker van de expositie van 77 schilderijen uit Amerika in juli 2012:

Jozef Rulof maakte in trance veel schilderwerken in Amerika, in 1946, in 1947 en in 1948. Meester Zelanus verklaart in het hoofdstuk ‘Geestelijk bedrog in Holland, Amerika en de rest van de wereld’ in het derde deel van de biografie ‘Jeus van Moeder Crisje’ waarom ze daar zoveel geschilderd hebben:

Nadat Jozef uit Amerika vertrokken was bleven de schilderwerken in handen van zijn broers Anton (Tony) en Hendrik. Nadat ook zij naar het geestelijke leven waren overgegaan, werden de schilderijen bewaard door de zoon van Anton, Ron Rulof. Op 13 maart 2009 nam Ron contact op met de stichting. Dit resulteerde in het overbrengen van 77 schilderijen naar de stichting in Nederland.

Vele schilderijen hadden een grondige restauratie nodig om ze zo goed mogelijk voor de eeuwigheid te bewaren. Deze restauratie heeft de stichting laten uitvoeren in de periode 2009-2012.

Alle schilderijen uit Amerika waren in de afgelopen 60 jaar vuil geworden door een gebrekkige opslag, en een aantal waren licht tot zwaar beschadigd.

Met name de schilderijen op doek waren er behoorlijk slecht aan toe, omdat het doek verteerd was. In één schilderij zat zelfs een winkelhaak. Tegelijk was het houten frame nooit meer aangespannen, zodat het doek kans kreeg om te klapperen. Dat gaf veel beschadigingen op de plek waar het doek het frame raakte. Zo kon je bij de grotere schilderijen de afdruk van het kruishout zien zitten, omdat de verf daar helemaal afgebrokkeld was.

Bij sommige schilderijen poeierde de verf er gewoon af als je het aanraakte. Bij alle doeken craqueleerde de verf en dreigde de verf los te laten. Verder was op diverse plekken de verf ‘weggesleten’, zoals een tapijt kaal wordt door veelvuldig gebruik. Je zag daar alleen nog de witte ondergrond. Op de onderstaande foto ziet u hiervan een voorbeeld:

Onze restaurateur heeft de doeken allereerst gemaroufleerd: met watervaste lijm op een stevige ondergrond gelijmd van watervast multiplex van 9 mm dik. Bij een schilderij, waar de verf afpoeierde, heeft hij dit met een lauwe strijkbout weer gefixeerd op de achtergrond. Hij streek niet rechtstreeks met de strijkbout op de verf, want dan zou de verf aan de strijkbout blijven kleven, maar gebruikte siliconenpapier tussen de strijkbout en de verf. Dit procedé hanteerde hij niet bij craquelé’s. Als een craquelé niet storend was, liet hij het voor wat het was, omdat dat de originaliteit ten goede komt.

Bij sommige schilderijen had blijkbaar een amateur in het verleden geprobeerd een aantal beschadigingen te repareren, maar dit was erg slecht gedaan. Onze restaurateur moest de verflaag van de vroegere ‘restauratie’ verwijderen zonder de onderliggende verf te beschadigen die de schilder zelf had aangebracht.

Na het repareren van beschadigingen en krassen moesten alle schilderijen schoongemaakt worden. Ook daarvoor was al een grondige kennis nodig van hoe deze schilderwerken tot stand kwamen. Die schildertechniek wijkt namelijk af van die van de meeste kunstschilders, en het restaureren moet daarop zijn afgestemd. De geestelijke schilders legden maar een uiterst dunne verflaag op het doek of paneel. Schoonmaken van het doek, moet dus zó gebeuren, dat er (bijna) geen verf verwijderd wordt, omdat men te gemakkelijk de hele voorstelling wegpoetst.

Veel werk ging zitten in het retoucheren (letterlijk ‘opnieuw aanraken’). Dat wil zeggen dat de restaurateur de kale of beschadigde plekken, waar de verf geheel of gedeeltelijk weg is, weer met verf aantipt, zodat de schildering weer ‘heel’ wordt. Dat moest in dezelfde volgorde gebeuren, als waarin de geestelijke schilders hun voorstelling hadden geschilderd. Dus als de witte grondlaag beschadigd was (b.v. bij een kras of scheur), dan moest eerst deze worden aangebracht.

Hieronder een foto van het retoucheren:

Daarna moesten de kleuren worden ‘opgehaald’ waar de verf gedeeltelijk verdwenen was, of soms moest een volledig kale plek helemaal opnieuw ingevuld worden.

Het eerste probleem hierbij is om exact dezelfde kleur verf te mengen, zodat niet te zien is waar de geestelijke schilders eindigden, en de restaurateur begonnen is. Dit kan alleen bij goed daglicht, en zeker niet bij kunstlicht.

Toen alles klaar was, ging er een laagje vernis overheen. Vernis heeft een aantal belangrijke functies: het beschermt de verf, houdt die soepel en haalt de kleur op.

Ook de astrale schilders hebben hun schilderijen soms afgewerkt met een vernislaag nadat ze klaar waren. In Amerika mengden ze de verf soms met vernis, en schilderden ze met dit mengsel. Dit heeft tot gevolg dat deze schilderijen in de loop der tijd vergeeld zijn, omdat de vernis in de verf vergeeld is. Deze vergeling is niet meer te corrigeren, omdat die in de verf zelf zit. Heel wat schilderijen uit Amerika zijn wat betreft kleurstelling dus niet meer zoals ze oorspronkelijk geschilderd zijn. Zo bijvoorbeeld zijn de bloemen van het schilderij ‘Christuslicht’ nu geel, waar ze oorspronkelijk veel witter waren. De exacte mate van vergeling is echter moeilijk te achterhalen. Ook de specifiek gebruikte soort vernis is hierbij van belang geweest.

En na een geslaagde professionele restauratie zie je niet meer dat de restaurateur aan het werk is geweest, zoals bij het schilderij hieronder:

Door vervolgens deze schilderijen in goede condities te bewaren, kan de stichting ervoor zorgen dat de tand des tijds zo weinig mogelijk vat krijgt op deze meesterwerken.

Van 6 tot 8 juli 2012 werden de gerestaureerde 77 schilderijen uit Amerika tentoongesteld in Vlissingen. Hieronder ziet u de cover en het voorwoord van het programmaboekje:

In het onderstaande filmpje ziet u de grote expositiezaal in Vlissingen door de ogen van een mobieltje.